Całkowite odrzucenie spadku

Mój zmarły brat nie zostawił żadnego spadku, tylko ogromne długi. Wiemy że w pierwszej kolejności prawo do odrzucenia spadku ma jego żona i dziecko-mają na to 6 m-cy. W związku z tym mam pytania. 1. Kto nas powiadomi o ew. odrzuceniu spadku przez żonę brata? (nie mamy z nią kontaktu) 2. Czy my jako dalsi spadkobiercy (mama siostry nasze dzieci i wnuki) możemy odrzucić spadek razem (w jednym terminie) czy musi być zachowana kolejność i okres czasu dla każdego do 6 m-cy

2 odpowiedzi prawników

2
Piotr Jurysta, Aplikant adwokacki
Zagłosowali: karinastop, Piotr Michalak

Tytułem wstępu, należy wspomnieć, że zgodnie z art. 931 Kodeksu Cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

 

Artykuł 932 K.C. mówi, że w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo.

 

Na podstawie art. 1012 K.C. spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

 

Według art. 1020 K.C. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 

Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów, zostanie Pani powołana do spadku po spadkodawcy, jeżeli wszyscy jego ustawowi spadkobiercy z I kręgu tj. jego zstępni (dzieci) nie zostaną powołani do dziedziczenia np. w przypadku gdy odrzucą spadek po zmarłym. Wtedy dalsi krewni powinni zastanowić się nad odrzuceniem spadku.

 

Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

 

W omawianym przypadku podstawową kwestią jest rozważenie, od kiedy liczy się sześciomiesięczny termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

 

Bieg terminu do złożenia oświadczenia rozpoczyna się od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania do dziedziczenia po danym spadkodawcy. Taka konstrukcja oznacza, że początek biegu terminu dla każdego spadkobiercy ustalany powinien być indywidualnie i może zakończyć swój bieg w różnym czasie.

 

Początek biegu terminu wskazanego w komentowanym przepisie ustalany jest według daty dowiedzenia się o tytule powołania do spadku. Stąd też dla spadkobiercy ustawowego będzie to z zasady data, w której dowiedział się o śmierci spadkodawcy, o ile w tej dacie wiedział o łączącym go ze zmarłym pokrewieństwie uzasadniającym powołanie do dziedziczenia w pierwszej kolejności.

 

Jeżeli zaś chodzi o spadkobiercę ustawowego powołanego w dalszej kolejności, to bieg terminu rozpocznie się od dnia, w którym dowiedział się on, iż wyprzedzający go spadkobierca utracił tytuł powołania do dziedziczenia, tj. został wyłączony od dziedziczenia tak jakby nie dożył chwili otwarcia spadku, np. spadek odrzucił.

 

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że dla Państwa nie minął sześciomiesięczny termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Jest tak dlatego, że dla Państwa termin ten nie rozpoczął się w dniu, w którym dowiedzieliście się o śmierci spadkodawcy, ponieważ wiedząc, że posiadał on żyjąca żonę i dziecko nie mogliście Państwo domniemywać, że jesteście jego ustawowymi spadkobiercami.

 

Termin rozpocznie swój bieg od chwili, kiedy poweźmiecie Państwo wiadomość o odrzuceniu spadku po spadkodawcy przez jego spadkobierców ustawowych dziedziczących po nim w pierwszej kolejności tj. jego żonę i dziecko. Ponieważ nie mają Państwo wiadomości o odrzuceniu spadku przez żonę i dziecko spadkodawcy, sześciomiesięczny termin przewidziany w art. 1015 K.c. jeszcze się nie rozpoczął.

 

Ponadto, odnosząc się do pierwszej części pytania dotyczącej powiadomienia o wq. odrzuceniu spadku, wyjaśniam iż na podstawie art. 643 Kodeksu postępowania cywilnego o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie osoby, które według oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności.

 

Na podstawie powyższego przepisu sąd spadku dokonuje zawiadomień bezpośrednio po przesłaniu mu oświadczeń o odrzuceniu spadku. Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego przepisu, należy przyjąć, że termin do złożenia przez Państwa oświadczenia o odrzuceniu spadku rozpocznie swój bieg od dnia, w którym otrzymacie Państwo zawiadomienie, że żona i dziecko spadkodawcy odrzucili spadek po mężu / ojcu.

 

Należy również podkreślić, że istnieje możliwość, że dziecko spadkodawcy będzie mogło odrzucić spadek nawet po upływie 6 miesięcy od śmierci ojca. Jeśli dziecko spadkodawcy jest osobą małoletnią, na odrzucenie spadku w jego imieniu przez jego matkę musi wyrazić zgodę sąd opiekuńczy. Bieg sześciomiesięcznego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku mógł ulec przerwaniu w chwili wniesienia przez matkę wniosku o wydanie zgody na złożenie w imieniu małoletniego oświadczenia o odrzuceniu spadku. Dlatego możecie Państwo dostać zawiadomienie z sądu spadku o odrzuceniu spadku przez dziecko spadkodawcy w późniejszym terminie.

 

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, mają Państwo jeszcze czas i pełne prawo do złożenia u notariusza oświadczenia o odrzuceniu spadku.

02.03.2012 20:37
2
M. S-P, brak opisu
Zagłosowali: karinastop, Piotr Michalak
Witam Państwa,

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku mogą Państwo złożyć już teraz, termin jest 6 miesięcy od momentu dowiedzenia się o tytule swojego powołania (czyli przeważnie od dowiedzenia się od śmierci spadkodawcy). Każdy spadkobierca składa takie oświadczenie we własnym zakresie, bez względu na to co zrobią inni spadkobiercy, dlatego nie muszą Państwo czekać na oświadczenia krewnych w bliższej kolejności. Bezpieczniej jest już teraz odrzucić spadek, tak na wszelki wypadek. Można to zrobić w sądzie lub u każdego notariusza.

Pozdrawiam serdecznie
02.03.2012 20:41