Spadek po konkubinie

ZYLEM W KONKUBINACIE OKOLO14 LAT .MIESZKALEM W JEJ DOMU I TEN DOM REMONTOWALEM I INWERTOWALEM .MIELISMY TYLKO UMOWE USTNA ZE POLOWA DOMU MA NALEZEC DO MNIE .BYLISMY ZARECZENI

3 odpowiedzi prawników

9
Bolesław Prus, całe życie student
Zagłosowali: Anna Rudek, Malgorzata Korona, Katarzyna Biskup, więcej
Witam. W myśl przepisów KC spadek niestety panu nie przysługuje, jeżeli nie zostało to stwierdzone testamentem. Regulacja prawa cywilnego wyraźnie wskazuje podstawy dziedziczenia. Konkubinat nie wywiera skutków w sferze prawnej stąd też nie dojdzie do dziedziczenia ustawowego. Może Pan próbować dochodzić swoich praw na podstawie współwłasności w stosunku do ruchomości, z których prawdopodobnie korzystali państwo razem. Jeżeli chodzi o nieruchomość, jedyne co wchodzi w grę, w przedstawionym stanie faktycznym, to roszczenie o zwrot nakładów (art.226 KC)

Przepisy o dziedziczeniu ustawowym i testamentowym art. 931 - 990 KC
http://prawo.legeo.pl/prawo/dziennik-ustaw-1964/16/93/
12.02.2010 07:58 • Edycja 12.02.2010 07:59
5
Tomasz Rokicki, Aplikant radcowski/Specjalista d/s prawnych
Zagłosowali: M. J., Anna Rudek, B 1, więcej
Niestety Kodeks cywilny nigdzie nie wymienia konkubenta jako jedną z osób uprawnionych do dziedziczenia z ustawy po zamarłej konkubinie. Z ustawy dziedziczą jedynie małżonek oraz krewni spadkodawcy (odpowiednio: zstępni, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa, dziadkowie spadkodawcy, przysposobieni).
Jak rozumiem zmarła konkubina nie pozostawiła testamentu.
Tak więc nie może Pan dziedziczyć z ustawy.
Jednakże zgodnie z art. 923 k.c.:
§ 1. Małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne.
§ 2. Przepisy powyższe nie ograniczają uprawnień małżonka i innych osób bliskich spadkodawcy, które wynikają z najmu lokali lub ze spółdzielczego prawa do lokalu.

Przepis powyższy dotyczy także konkubenta, czyli przez okres trzech miesięcy od dnia śmierci konkubiny ma Pan pełne prawo korzystać z waszego domu. Nikt w tym okresie nie może Pana stamtąd wyrzucić.

Jeżeli jednak bardzo Panu zależy na tym domu (co jest zrozumiałe), to proponuję dogadać się z bratankiem i zawrzeć z nim umowę o spadek.
Umowa taka musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Może ona dotyczyć całości spadku albo jego części (np. domu). Takie zobowiązanie do zbycia spadku może zostać dokonane np. w drodze umowy darowizny, sprzedaży czy zamiany. Dlatego też proszę ponegocjować z bratankiem, żeby jeszcze przed przyjęciem spadku zawarł z Panem umowę darowizny tego domu.
Poniżej przytaczam stosowne przepisy Kodeksu cywilnego:

Art. 1051. Spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego.

Art. 1052. § 1. Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do zbycia spadku przenosi spadek na nabywcę, chyba że strony inaczej postanowiły.
§ 2. Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej spadek następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do zbycia spadku, ważność umowy przenoszącej spadek zależy od istnienia tego zobowiązania.
§ 3. Umowa zobowiązująca do zbycia spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej spadek, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do zbycia spadku.
orzeczenia sądów
Art. 1053. Nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy.

Art. 1054. § 1. Zbywca spadku zobowiązany jest do wydania tego, co wskutek zbycia, utraty lub uszkodzenia przedmiotów należących do spadku zostało uzyskane w zamian tych przedmiotów albo jako naprawienie szkody, a jeżeli zbycie spadku było odpłatne, także do wyrównania ubytku wartości powstałego przez zużycie lub rozporządzenie nieodpłatne przedmiotami należącymi do spadku.
§ 2. Zbywca może żądać od nabywcy zwrotu wydatków i nakładów poczynionych na spadek.

Art. 1055. § 1. Nabywca spadku ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w tym samym zakresie co zbywca. Ich odpowiedzialność względem wierzycieli jest solidarna.
§ 2. W braku odmiennej umowy nabywca ponosi względem zbywcy odpowiedzialność za to, że wierzyciele nie będą od niego żądali spełnienia świadczeń na zaspokojenie długów spadkowych.
Art. 1056. W razie zbycia spadku spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady fizyczne i prawne poszczególnych przedmiotów należących do spadku.

Art. 1057. Korzyści i ciężary związane z przedmiotami należącymi do spadku, jak również niebezpieczeństwo ich przypadkowej utraty lub uszkodzenia przechodzą na nabywcę z chwilą zawarcia umowy o zbycie spadku, chyba że umówiono się inaczej.

Oczywiście jeżeli powyższe działania okażą się bezskuteczne zawsze pozostaje roszczenie samoistnego posiadacza rzeczy skierowane do właściciela o zwrot nakładów koniecznych i innych poniesionych na rzecz. Z tym, że trzeba pamiętać o tym, iż takiego zwrotu (nakładów koniecznych) można żądać o ile poniesione nakłady nie mają pokrycia w korzyściach, które posiadacz uzyskał z rzeczy.
12.02.2010 13:58 • Edycja 12.02.2010 14:03
6
Artur_Janik
Artur Janik, aplikant radcowski
Zagłosowali: Marcin Kuczmarski, M. J., Anna Rudek, więcej
Witam
Należałoby się również zastanowić, czy w powyższej sytuacji nie można zastosować przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu art. 405 k.c. Sądy dopuszczają możliwośc oparcia rozliczeń majatkowych konkubentów na ww. przepisie. Warto w tym miejscu zacytować uchwałę SN z dnia 30.01.1970 r. (III CZP 62/69):
"co do roszczeń z tytułu nabytych wspólnie nieruchomości i rzeczy ruchomych, jak również z tytułu nakładów dokonanych na te przedmioty, należy stosować przepisy o zniesieniu współwłasności, natomiast co do roszczeń z tytułu nakładów dokonanych przez jednego z konkubentów na wchodzące w skład wspólnego gospodarstwa przedmioty majatkowe należące do drugiej z tych osób, zastosowanie znaleźć powinny przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu"
Podobny pogląd i możliwość zastosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do konkubinatu wyraził SN w wyroku z 16.05.2000 IV CKN 32/00
12.02.2010 16:16